Przez długi czas uważano, że pacjent onkologiczny nie powinien korzystać z usług gabinetów kosmetycznych. Tymczasem zabiegi wykonywane w trakcie jak i po zakończeniu leczenia wpływają na poprawę kondycji skóry, a także zapobiegają nasilaniu się zmian tj. świąd skóry, suchość czy zaczerwienienie oraz skracają okres jej rekonwalescencji.
Onkokosmetologia
Onkokosmetologia to stosunkowo młoda dziedzina kosmetologii, która zajmuje się i skupia przede wszystkim na osobach przed, w trakcie jak i po leczeniu onkologicznym. Warto podkreślić fakt, że skóra pacjenta onkologicznego potrzebuje szczególnej opieki i pielęgnacji. Uwarunkowane jest to jednak od etapu choroby. Przed zabiegami radioterapii czy chemioterapii należy zadbać o rewitalizację oraz silnie odżywienie skóry. W trakcie leczenia pielęgnacja skóry powinna skupiać się na minimalizacji jego efektów ubocznych. Z kolei po zakończeniu leczenia pielęgnację należy podzielić na dwa etapy( bezpośrednio po oraz w dalszej perspektywie).
Zobacz również: Onkokosmetologia czyli pielęgnacja skóry pacjenta onkologicznego w gabinecie kosmetologicznym.
Chemioterapia i radioterapia
W trakcie leczenia jak i po mogą wystąpić różne uciążliwe dla pacjenta dolegliwości dermatologiczne.
Chemioterapia
Na skórze pojawia się świąd, suchość, podrażnienie, a także nadmierna wrażliwość na działanie promieni UV. Paznokcie stają się kruche, mogą pojawiać się na nich deformacje, a także może dojść do zmiany ich koloru. Płytka paznokcia spowalnia swój wzrost, a także może się rozwarstwiać.
Włosy w nadmiernej ilości zaczynają wypadać, również rzęsy i brwi. Pełny ich odrost pojawia się do roku czasu od momentu zakończenia leczenia. Kolor oraz struktura włosów może być inna niż przed leczeniem.
Radioterapia
Na skórze zostaje zahamowana funkcja gruczołów łojowych, co powoduje mocne przesuszenie jej warstw. Ponadto mogą pojawić się przebarwienia lub odbarwienia, teleangiektazje, z kolei gojenie skóry staje się utrudnione.
Popromienne zapalenie skóry
Popromienne zapalenie skóry stanowi jeden z najczęstszych skutków ubocznych radioterapii. Schorzenie to posiada dwuetapowy przebieg, który uwarunkowany jest długością stosowania oraz czasem po zakończeniu. Objawy, które mogą się pojawić jako pierwsze to m.in. suchość skóry, uszkodzone zostają mieszki włosowe, co powoduje utratę owłosienia. Objawy, które pojawiają się w późniejszym czasie to przede wszystkim łuszczenie się skóry, któremu towarzyszy intensywny świąd. W wyniku niszczenia komórek warstwy podstawnej wydziela się płyn surowiczy, przez co miejscowo pojawiają się wysięki. Zarówno pielęgnacja jak i zabiegi w gabinetach kosmetycznych powinny skupić się na działaniu ochronnym, regeneracyjnym, nawilżającym, jednak najważniejsze jest odbudowanie naturalnej flory bakteryjnej.
Zobacz również: Mikrobiom skóry.
Rola kosmetologii
Zabiegi wykonywane w trakcie jak i po zakończeniu leczenia onkologicznego poprawiają kondycję skóry zapobiegając nasilaniu się zmian, a także skracają jej rekonwalescencję. Szczególnie zalecane są procedury wzmacniające barierę ochronną naskórka, poprawiające nawilżenie skóry oraz delikatnie złuszczające.
Zabiegi, których nie należy wykonywać podczas leczenia onkologicznego to te z wykorzystaniem pola elektromagnetycznego, elektrycznego, podczerwieni, laseroterapii, krioterapii, parafiny, wapozonu oraz peelingów chemicznych.
Warto podkreślić, że dla pacjentów onkologicznych istotne jest nie tylko pokonanie choroby, ale również właściwie samopoczucie oraz wygląd. Osoby chore doceniają więc pielęgnację ukierunkowaną na łagodzenie i niwelowanie skutków ubocznych powstałych w trakcie oraz po przebytym leczeniu. Szczególnie tutaj wskazane są kosmetyki, które zwierają w swym składzie humektanty np. panthenol, alantoina, kwas hialuronowy, mocznik. Poza tym niezbędne są nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) cholesterol, ceramidy, skwalan, colostrum, aloes, witamina C i E, algi czy probiotyki. Aby przynosiły one oczekiwany efekt, należy je stosować regularnie, z kolei wykluczyć z codziennego używania produktów zawierających retinol, witaminę A, kwasy alfa-hydroksylowe, beta-hydroksylowe, alkohol i substancje zapachowe.
Zobacz również: Retinoidy w kosmetologii.
Podsumowanie
Choroby nowotworowe stają się obecnie bardzo często słyszanymi diagnozami w gabinetach lekarskich. Specjaliści usług beauty powinni zwrócić szczególną uwagę na fakt, że każdy pacjent onkologiczny potrzebuje indywidualnego podejścia w temacie pielęgnacji skóry. Wynika to z tego faktu, że potrzeby pielęgnacyjne chorych są bardzo zróżnicowane, które zależą m.in. od etapu choroby, leczenia.
Z kolei po zakończeniu leczenia pielęgnacja powinna skupić się na zminimalizowaniu efektów ubocznych terapii leczniczych. Warto ją wówczas podzielić na dwa etapy – zaraz po oraz – pielęgnację w dłuższej perspektywie.
